وکال‌ یکی از مهم‌ترین عناصر هر موزیکی است. به همین دلیل، میکس درست وکال برای همه‌ی تنظیم‌کنندگان اهمیت زیادی دارد. اگرچه کامپرشن، افکت‌های Send و ادیت دقیق برای رسیدن به یک صدای خوب اهمیت دارند، بسیاری از میکس‌کنندگان مبتدی و متوسط در این زمینه مشکل دارند که چگونه وکال را به‌درستی اکولایز کنند تا به خوبی در میکس شنیده شود.

 اگر شما هم نمی‌دانید میکس وکال را از کجا شروع کنید، این مقاله مناسب شماست. در این مقاله، هر آنچه باید درباره‌ی اکولایز کردن وکال بدانید را توضیح داده‌ایم. با بلنگو همراه باشید.

اصول اکولایز کردن وکال

ابتدا باید اصول پایه‌ای اکولایز کردن را درک کنید تا بتوانید تصمیمات درستی برای میکس وکال‌ خود بگیرید. اکولایزر ابزاری است که در میکس برای شکل‌دهی تعادل فرکانسی صداها در نرم‌افزار میزبان شما استفاده می‌شود. صداهایی که شما در تنظیم و میکس استفاده می‌کنید، انرژی متفاوتی در بازه‌های فرکانسی مختلف دارند. هنگام ترکیب شدن دو یا چند صدا با یکدیگر، این فرکانس‌ها ممکن است با یکدیگر هم‌پوشانی ایجاد کرده و اصطلاحا یکدیگر را ماسکه کنند.

کار اصلی شما با اکولایزر این است که صداها را طوری در کنار هم قرار دهید که هر یک به‌وضوح در میکس شنیده شوند.  بهترین راه برای شروع این است که خودتان با پلاگین‌های اکولایزر کار کنید و آزمون و خطا انجام دهید. با افزایش یا کاهش گین نسبی فرکانس‌های مختلف با استفاده از فیلترهای اکولایز، می‌توانید به هر صدا فضای مخصوص خودش را در میکس بدهید و بهترین ویژگی‌های هر صدا را برجسته کنید.

چگونه وکال را در ۵ مرحله اکولایز کنیم

در ادامه نکاتی را با شما درمیان می‌گذاریم که می‌توانید برای میکس بهتر وکال‌ از آن‌ها استفاده کنید.

۱. کاهش فرکانس‌های بیس اضافه با استفاده از فیلتر High-pass 

کاهش فرکانس‌های بیس اضافه با استفاده از اکولایزر

در ضبط وکال، خیلی اوقات با پدیده افکت مجاورت یا همان proximity effect مواجه می‌شویم. به طور کلی نزدیک شدن وکالیست به میکروفن باعث افزایش فرکانس‌های بیس می‌شود که به آن افکت مجاورت می‌گویند. با استفاده از این پدیده می‌توان  وکال‌ها را حجیم‌تر و گرم‌تر کرد. 

اما فرکانس‌  بم بیش از حد می‌تواند باعث ناواضح شدن میکس و ایجاد صدای خسته‌کننده‌ای شود که در میکس گم می‌شود. اولین اقدام در اکولایز کردن صدا برای بسیاری از مهندسین صدا، تنظیم کردن فیلتر high-pass برای حذف فرکانس‌های بمی است که تأثیری روی صدا ندارند.

این محدوده فرکانسی معمولاً چیزی بین ۴۰ تا ۸۵ هرتز است. ممکن است برای خواننده شما فرکانس‌های بالاتر هم مناسب باشد، فقط مراقب باشید که بیش از حد گرمی و قدرت فرکانس‌های بیس را حذف نکنید. این تکنیک همچنین می‌تواند به کاهش نویز ناشی از حرکت خواننده در اطراف میکروفن کمک کند. 

۲. تقویت فرکانس‌های بالا

وکال مدرن نیاز دارد که در میکس برجسته شود و با فرکانس‌های بالای ظریف و درخشان همراه باشد. حتی در صورت استفاده از میکروهایی که صدای روشن و اصطلاحا برایت دارند، ممکن است نیاز باشد فرکانس‌های بالا را با اکولایزر تقویت کنید تا درخشندگی و شفافیت مورد نیاز را برای وکال به دست آورید. البته حواستان باشد که افزایش بیش از حد فرکانس‌های بالا می‌تواند باعث ایجاد تیزی نا‌خوشایندی در صدا شود.

پیشنهاد می‌کنیم با فرکانس‌های بین ۸ تا ۱۵ کیلوهرتز آزمون و خطا کنید. در این محدوده فرکانسی باید ملایم عمل کنید، زیرا حتی چند دسی‌بل افزایش می‌تواند تفاوت زیادی ایجاد کند.

۳. استفاده از De-esser

این تکنیک به‌طور مستقیم اکولایز کردن نیست، اما بر تعادل فرکانسی وکال تأثیر می‌گذارد، بنابراین آن را اینجا می‌آوریم. یکی از مواردی که هنگام میکس کردن وکال باید به آن دقت کنید، سیبیلانس‌ها هستند،  یعنی صدای خشن و کشیده‌ای که هنگام تلفظ حرف «سین» توسط خواننده ایجاد می‌شود. De-esser با کاهش سیگنال تنها در محدوده‌ای که صدای «س» برجسته می‌شود، این مشکل را برطرف می‌کند. برای اکثر پلاگین‌های De-esser، کافی است محدوده‌ای که صدای «س» در آزاردهنده‌ترین حالت است را انتخاب کرده و با کنترل threshold میزان کاهش آن را مشخص کنید.

۴. شکل‌دهی به میدرنج‌

استفاده از اکولایزر برای وکال

فرکانس‌های میدرنج جایی هستند که بیشتر صداهای هارمونیک و ملودیک در میکس با هم تداخل دارند، به همین دلیل میکس کردن این بخش کمی دشوار است.

اگرچه هر میکس و هر وکالی تنظیمات اکولایزری خاص خودش را می‌طلبد،  با این حال چند تکنیک رایج اکولایز کردن وجود دارد که می‌تواند به شما در شروع کار کمک کند...

گرم کردن صدا

افزایش فرکانس‌های بخش پایین میدرنج می‌تواند به گرم‌تر شدن وکال‌های کم انرژی کم کمک کند. اگر با وکال بیش از حد ضعیفی مواجه هستید، می‌توانید فرکانس‌های بین ۲۵۰ تا ۷۰۰ هرتز را کمی تقویت کنید.البته  افزایش بیش از حد این محدوده می‌تواند وضوح صدا را کاهش دهد. اگر وکال شما به اندازه کافی گرم است، ممکن است نیازی به این کار نداشته باشید.

کاهش حالت باکسی بودن صدا cc

برخی وکال‌ها آن‌قدر میدرنج دارند که صدای آن‌ها فیلتر شده و ضعیف به نظر می‌رسد. بسیاری از مهندسین صدا این نوع صدا را «boxy» می‌نامند. برای کاهش باکسی بودن صدا، می‌توانید مقداری از میدرنج بین ۸۰۰ هرتز تا ۲.۵ کیلوهرتز را با یک فیلتر پهن-باند کاهش دهید. این کار باعث می‌شود وکال‌ها شفاف‌تر  به نظر برسند، به‌خصوص اگر فرکانس‌های بالای آن‌ها نیز تقویت شده باشند.

قدرت دادن به وکال

برخی ژانرهای موسیقی به وکال‌های پرقدرتی نیاز دارند که در میکس برجسته باشند. در چنین ژانرهایی، وکال‌های نرمی که میدرنج قدرتمندی ندارند،  ممکن است به‌اندازه‌ی کافی بُرندگی برای برجسته شدن در میکس نداشته باشند. اگر با این مشکل مواجه هستید، می‌توانید فرکانس‌های میدرنج بین ۱ تا ۲.۵ کیلوهرتز را افزایش دهید.

این نوع EQ وکال به‌ویژه در ژانرهای دارای عناصر الکترونیک رایج است، جایی که به دلیل نبود سازهای میدرنج مانند گیتار الکتریک دیستورت شده یا کیبوردهای معمولی، فضای بیشتری برای وکال وجود دارد تا قدرت خود را نشان دهد.

نرم کردن صداهای تیز

برخی  وکال‌ها دارای صدای تیزی هستند که هنگام کمپرس کردن صدا آزاردهنده می‌شوند. این مشکل معمولاً در محدوده‌ای رخ می‌دهد که گوش‌های ما حساسیت زیادی دارند، یعنی بین ۳ تا ۶ کیلوهرتز. گاهی کاهش دادن دقیق برخی فرکانس‌ها در این محدوده‌ی فرکانسی می‌تواند تیزی صدا را کاهش دهد و در کل وکال را نرم‌تر کند. فقط مراقب باشید، زیرا کاهش بیش از حد شدت فرکانس‌ها می‌تواند جزئیات صدا را از بین ببرد.

 افزودن سچوریشن

 این تکنیک آخر لزوما اکولایز کردن نیست، اما می‌تواند برای برخی وکال‌‌ها مفید باشد. سچوریشن در میکس به معنای کلیپینگ موسیقایی و جذابی است که هارمونیک‌هایی را به صدا اضافه می‌کند؛ به نوعی یک دیستورشن خفیف. برای میکس وکال، سچوریشن معمولاً به‌صورت ملایم برای شکل‌دهی به تُن صدا استفاده می‌شود تا وکال‌ها برجستگی بیشتری در میکس داشته باشند.

وقتی با پلاگین‌های Saturation کلیپینگ ایجاد می‌کنید، فرکانس‌های میدرنج و بالا، غنی‌تر و برجسته‌تر در بافت کلی صدا ظاهر می‌شوند. اگر تقویت فرکانس‌ها با استفاده از اکولایزر در این محدوده کافی نبود، سچوریشن سبک می‌تواند به روشی منحصربه‌فرد این محدوده‌های فرکانسی را برجسته کند.

اکولایز کردن وکال

اکولایز کردن وکال ممکن است کاری چالشی به نظر برسد، اما وقتی مراحل آن را تجزیه و تحلیل کنید، متوجه می‌شوید که اینطور نیست. اگر از گوش‌ خود استفاده کنید و از نکاتی که در بالا توضیح داده شد الهام بگیرید، شروع بسیار خوبی برای دستیابی به یک میکس بهتر خواهید داشت.